Doubt — Bontempi, Palladium Theologicum V · from Schola Thomistica
Doubt V: On the evening collation
English · Latin · BothHide topicsShow topics
A SINGLE meal, as I said, belongs to the essence of the fast; but by admitted custom the evening collation has also been allowed for some refreshment. We must therefore consider what quantity and what quality of food is allowed.
De Collatione serotina.
UNICA comestio, ut dixi, est de essentia ieiunii, sed consuetudine admissa est collatio serotina etiam ad aliquod refocillamentum. Videndum est igitur, quae quantitas, et qualitas cibi admittatur.
AS TO quantity, the first opinion allows three ounces. So James de Graff, Decis. part. 1. lib. 2. cap. 37. num. 29.
QUOAD quantitatem, Prima opinio tres uncias admittit. Ita Iacobus de Graff. in Decis. part. 1. lib. 2. cap. 37. num. 29.
THE SECOND opinion extends it to four ounces. So Homob. in Exam. Eccles. part. 1. tract. 6. cap. 20. quaest. 9. Azor part. 1. lib. 7. c. 8. quaestio 8. Sà n. 8. Lezana 4. v. Ieiun. Victorellus in notis ad Manuale Nauar. cap. 21. and others.
SECUNDA sententia extendit ad uncias quatuor. Ita Homob. in Exam. Eccles. part. 1. tract. 6. cap. 20. quaest. 9. Azor part. 1. lib. 7. c. 8. quaestio 8. Sà n. 8. Lezana 4. v. Ieiun. Victorellus in notis ad Manuale Nauar. cap. 21. et alii.
THE THIRD opinion grants six ounces: Villalob. tom. 1. tract. 23. disp. 7. Filliucius tract. 27. part. 2. Fagundez 4. part. lib. 1. cap. 4. Diana part. 1. tract. 9. resol. 1. Sancius d. 52.
TERTIA sententia sex uncias concedit, Villalob. tom. 1. tract. 23. disp. 7. Filliucius tract. 27. part. 2. Fagundez 4. part. lib. 1. cap. 4. Diana part. 1. tract. 9. resol. 1. Sancius d. 52.
THE FOURTH opinion permits eight ounces. So Fagundez de praecep. Eccles. tract. 4. lib. 1. cap. 4. who says Suarez also answered thus. These opinions to be probable among the more recent authors, Bassaeus says, V. Ieiun. 1.
QUARTA sententia uncias octo permittit. Ita Fagundez de praecep. Eccles. tract. 4. lib. 1. cap. 4. qui dicit sic etiam respondisse Suarez. Has esse probabiles Recentioribus ait Bassaeus V. Ieiun. 1.
THE FIFTH opinion grants a fourth part of what is necessary for supper. So Reginaldus tract. 1. lib. 4. cap. 14. dub. 10. Layman lib. 4. tract. 8. cap. 1. Filliucius tom. 2. tract. 27. part. 2. cap. 3. quaestio 7. where he testifies that this was so defined in a famous Academy. But Diana, Loco citando, calls it lax; while Turrianus in select. centur. 2. dub. 34. calls it scandalous.
QUINTA sententia concedit quartam partem eorum, quae ad caenam sunt necessaria. Ita Reginaldus tract. 1. lib. 4. cap. 14. dub. 10. Layman lib. 4. tract. 8. cap. 1. Filliucius tom. 2. tract. 27. part. 2. cap. 3. quaestio 7. ubi sic in celebri Academia definitum testatur. Sed Diana Loco citando laxam vocat, At Turrianus in select. centur. 2. dub. 34. Scandalosam.
DIANA, p. p. Tract. 9., who de Ieiunio resol. 1., embraces the fourth.
DIANA p. p. Tract. 9. qui de Ieiunio resol. 1. quartam amplectitur.
HE CONCLUDES, however, with Lessius lib. 4. cap. 2. dub. 2. Bonacina de legibus, disp. ultim. quaest. 1. puncto 3. Tannero disp. 3. quaest. 3. dub. 5. num. 92. that as to quantity one must stand by the custom of places; by the custom, however, of good men who are of fearful conscience, not of the lax, as Fernandez also teaches part. 2. cap. 8. §. Tolet. lib. 6. cap. 2. Coened. quaest. 4.
CONCLUDIT vero cum Lessio lib. 4. cap. 2. dub. 2. Bonacina de legibus, disp. ultim. quaest. 1. puncto 3. Tannero disp. 3. quaest. 3. dub. 5. num. 92. circa quantitatem standum esse locorum consuetudini; Consuetudini tamen bonorum, qui sunt timoratae conscientiae, non autem laxorum, ut docent etiam Fernandez part. 2. cap. 8. §. Tolet. lib. 6. cap. 2. Coened. quaest. 4.
SOMEONE will wonder that I alone wish to go before the others. I confess that none of these opinions pleases me, but I seek a proportion, with Bonacina part. 3. Lezana V. Ieiun. num. 4. Diana loco cit. Nauar. num. 13. Caietano V. Ieiun. Lessio lib. 4. cap. 2. dub. 2. num. 11. yet not one of places, as these say, but of persons.
MIRABITUR quis, me solum velle caeteris praecedere, fateor nullam ex his opinionibus mihi probari, sed proportionem quaero cum Bonacina part. 3. Lezana V. Ieiun. num. 4. Diana loco cit. Nauar. num. 13. Caietano V. Ieiun. Lessio lib. 4. cap. 2. dub. 2. num. 11. non tamen etiam locorum, ut hi dicunt, sed personarum.
FOR FIRST, since the evening collation has been granted by custom for a slight refreshment, the custom is not to be judged by places but by persons throughout the whole Church of God, since in it the precept is universal as a whole. Therefore, since for the fast only one meal is necessary, we must see what quantity can make a second meal; but this is not an absolute quantity, but one relative to persons. Hence, since persons vary in the quantity of food to be taken, various quantities also will have to be assigned; for there are some for whom eight ounces will be almost a whole supper, or at least half, or a third part.
PRIMO enim, cum serotina collatio ad refectiunculam ex consuetudine concessa sit, non est consuetudo attendenda penes loca, sed penes personas in tota Dei Ecclesia, cum in ea tota praeceptum sit uniuersale. Cum igitur ad ieiunium unica sit necessaria comestio, oportet videre, quae quantitas secundam possit facere comestionem, hoc autem non est quantitas absoluta, sed relata ad personas. Itaque, cum variae sint, in quantitate cibi sumenda, personae, variae erunt etiam quantitates assignandae; sunt enim aliqui, quibus octo unciae erunt fere coena integra, vel dimidia saltem, vel tertia pars.
WHEREFORE I think great prudence is necessary, that the matter be done justly; and accordingly, since in the same place there are diversities of complexions, ages, etc., each must be charged to refresh himself moderately, by as much as a small portion of supper is set forth, say a sixth; for that of a fourth part I reject, as lax. To this Azor alludes, lib. 7. cap. 8. quaestio 8.: nobles are granted a somewhat larger collation, because they are of weaker health and accustomed to more delicate banquets. Tannerus subscribes, num. 91. Sancius select. disp. 52. but it displeases me; for complexions must be reckoned, in which very many nobles are in excellent condition, while many of the non-noble are weakened by labors, slender diet, illnesses, and other discomforts of life. Indeed often a smaller allowance must be granted to nobles, who live in idleness. I should like to know what nobility adds to complexions, unless perhaps to declining labors. Badly indeed does Bassaeus say that thus nothing is determined and scruples are stirred up.
QUARE prudentia magna necesse esse reor, ut res iuste perficiatur , atque adeo , cum in eodem loco sint diversitates complexionum , aetatum , etc. cuique iniungendum , ut modice reficiatur , quantum parvula portio coenae ,puta sexta exhibetur , nam illam quartae partis respuo , ut laxam. Huc alludit Azor lib. 7. cap. 8. quaestio 8. nobilibus paulo maiorem collationem concedi , quia debilioris sunt valetudinis, et assueti delicatioribus epulis. Subscribit Tannerus num. 91. Sancius select. disp. 52. sed mihi displicet; sunt enim computandae complexiones , in quibus plurimi nobiles optime se habent, et ignobiles multi debilitati laboribus, victu tenui , aegritudinibus , et aliis vitae incommodis afficiuntur. Imo saepe nobilibus minor concedenda stipes , qui otiosi vivunt. Vellem scire , quid nobilitas addat complexionibus , nisi forte ad labores declinandos. Male vero Bassaeus ait sic nil determinari . et scrupulos suscitari.
THE GREATER difficulty concerns the quality of foods.
MAIOR difficultas versatur circa qualitatem ciborum.
THEREFORE Diana asserts that fish, eggs, milk-dishes, and other substantial foods customary at supper cannot be taken. The reason is, because custom never prescribed such foods. But Villalobos reports tom. 1. tract. 23. dub. 7. Azor p. p. lib. 7. cap. 8. quaestio 9. Reginaldus tom. 1. lib 4. dub. 14. Fillincius prima 2. tract. 27. part. 2. cap. 2. dub. 6. Layman lib. 4. tract. 8. cap. 1. Fagundez de praecep. Eccles. tract. 4. lib. 1. cap. 4. Angles de ieiunio , quaest. 9. art. 2. Vivaldum in Candel. part. ultim. cap. 11. Betarducium in sum. cor. part. 1. cap. 1. Ledesmam tom. 2. tract. 17. cap. 2. diff. 5. Graff. decis. part. 1. lib. 2. cap. 57. Vegam part. 1. cap. 15, casu 5. Antonium de isteratis part. 2. cap. 19. Molfesium tom. 1. tract. 10. cap. 3. Sylvium 2. 2. q. 147. art. 6. quaestio 2. and others.
ASSERIT igitur Diana , non posse sumi pisces, ova , lacticinia, et alios cibos substantiales , solitos in coena fumi. Ratio est , quia nunquam consuetudo praescripsit tales cibos. Refert autem Villalobos tom. 1. tract. 23. dub. 7. Azor p. p. lib. 7. cap. 8. quaestio 9. Reginaldus tom. 1. lib 4. dub. 14. Fillincius prima 2. tract. 27. part. 2. cap. 2. dub. 6. Layman lib. 4. tract. 8. cap. 1. Fagundez de praecep. Eccles. tract. 4. lib. 1. cap. 4. Angles de ieiunio , quaest. 9. art. 2. Vivaldum in Candel. part. ultim. cap. 11. Betarducium in sum. cor. part. 1. cap. 1. Ledesmam tom. 2. tract. 17. cap. 2. diff. 5. Graff. decis. part. 1. lib. 2. cap. 57. Vegam part. 1. cap. 15, casu 5. Antonium de isteratis part. 2. cap. 19. Molfesium tom. 1. tract. 10. cap. 3. Sylvium 2. 2. q. 147. art. 6. quaestio 2. et alios.
THEREUPON he censures Bonacina Tract. de legib. dub. ult. puncto 3. for teaching the opposite; but on this side are Bassaeus, Pasqualig. decis. 113. and others among these authors.
EXINDE reprehendit Bonacinam Tract. de legib. dub. ult. puncto 3. oppositum docentem ; sed cum hoc est Bassaeus , Pasqualig. decis. 113. et alii apud istos.
THEY ASK, however, whether in the evening refreshment a broth from cooked bread, or bread with almonds, can be of the supper kind, even in that quantity which could be taken separately.
QUAERUNT vero , an in serotina refectiuncula fumi queat iusculum ex pane cocto , vel pane cum amygdalis , etiam tum ea quantitate , quae separatim sumi posset.
LAYMAN answers negatively lib. 4. tract. 8. cap. 1. Fillincius tom. 2. tract. 27. part. 1. cap. 2. Yet Azor concedes it part. 1. lib. 7. cap. 9. quaestio 8. Reginaldus tom. 1. lib. 4. cap. 14. num. 185. Bonacina loco citato.
NEGATIVE respondent Layman lib. 4. tract. 8. cap. 1. Fillincius tom. 2. tract. 27. part. 1. cap. 2. Concedunt tamen Azor part. 1. lib. 7. cap. 9. quaestio 8. Reginaldus tom. 1. lib. 4. cap. 14. num. 185. Bonacina loco citato.
FOR the night of the Nativity, however, Diana resol. 35. allows sixteen ounces of bread, or of sweetmeats, with Fagundez praecep. 4. lib. 1. cap. 24. and Llamas admits this custom even for religious part. 3. cap. 5. §. 25.
PRO sero autem Nativitatis , Diana resol. 35. uncias sexdecim ex pane , vel ex dulciariis admittit , cum Fagundez praecep. 4. lib. 1. cap. 24. et hanc consuetudinem etiam pro religiosis admittit Llamas part. 3. cap. 5. §. 25.
OTHERS, however, do not admit this opinion: Navar. man. cap. 25. Rodriquez Tom. 1. cap. 12. Angles in 4. tract. de ieiunio , quaest. 9. art. 2. diffic. 4. Comparing Diana, who was endowed, or rather burdened, with a tall body.
ALII tamen hanc opinionem non admittunt, Navar. man. cap. 25. Rodriquez Tom. 1. cap. 12. Angles in 4. tract. de ieiunio , quaest. 9. art. 2. diffic. 4. Compator Dianae , qui erat corpore procero dotatus , seu potius oneratus.
YOU WILL ASK: whether on a fast day it is lawful to take the evening collation in the morning, and to take supper at night.
QUAERES : An in die ieiunii liceat collationem serotinam mane sumere , et nocturno tempore coenam capere.
Azor denies it part. 1. lib. 7. cap. 8. quaestio 6. Llamas part. 3. cap. 5. §. 16. Fagundez praecep. 4. lib. 1. cap. 4. num. 16. Valentia quaest. 2. puncto 3. citing Nauarum and Caietan.
NEGANT Azor part. 1. lib. 7. cap. 8. quaestio 6. Llamas part. 3. cap. 5. §. 16. Fagundez praecep. 4. lib. 1. cap. 4. num. 16. Valentia quaest. 2. puncto 3. Nauarum, et Caietanum adducens.
YET the more probable opinion is that it, even if done without reasonable cause, is only venial. So Layman lib. 4. tract. 8. cap. 1. Fernandez part. 2. cap. 8. §. Tolet. lib. 6. cap. 1. Fillincius tom. 2. tract. 27. part. 2. cap. 2. Lessius lib. 4. cap. 2. dub. 2. Villalobos Tom. 1. tract. 23. dub. 7. The reason is, because the substance of the fast is not broken, but only the circumstance of that little supper. So also Bassaeus V. Ieiun. 1.
PROBABILIOR est tamen sententia assertina , etsi absque causa rationabili fiat , esse tantum veniale. Ita , Layman lib. 4. tract. 8. cap. 1. Fernandez part. 2. cap. 8. §. Tolet. lib. 6. cap. 1. Fillincius tom. 2. tract. 27. part. 2. cap. 2. Lessius lib. 4. cap. 2. dub. 2. Villalobos Tom. 1. tract. 23. dub. 7. Ratio est, quia non muratur substantia ieiunii , sed tantum circumstantia illius caenullae. Sic et Bassaeus V. Ieiun. 1.
DIANA, however, notes resol. 33. that this change, for a just cause, as on account of study, business, a journey, reading, etc., is not evil. Besides those cited he alleges Cenedum in qq. Can. quaest. 45. Bettam part. 1: casu 3. Naldum verb. Ieiunium , Tannerum disp. 3. quaest. 3. dub. 5. num. 92.
NOTAT vero Diana resol. 33. mutationem hanc ex iusta causa , ut propter studium, negotia , iter, lectionem , etc. non esse malam. Allegat praeter citatos , Cenedum in qq. Can. quaest. 45. Bettam part. 1: casu 3. Naldum verb. Ieiunium , Tannerum disp. 3. quaest. 3. dub. 5. num. 92.