Question — Bontempi, Palladium Theologicum V · from Schola Thomistica
Question II: Which vices are contrary to temperance
TWO Vices are opposed to this Virtue. One by defect, and is called Insensibility; the other by excess, and is called Intemperance. So St. Thomas art. 1. and 2., from Aristotle 2. Eth. cap. 7.
DUO huic Virtuti Vitia opponuntur. Alterum per defectum, et dicitur Insensibilitas: Alterum per excessum, et dicitur Intemperantia. Ita D. Thom. art. 1. et 2. ex Aristotele 2. Eth. cap. 7.
FOR since Temperance stands in the mean in regard to those things that serve life according to the sense of touch, of food, etc., it can fail on one side, if one be insensible, as was that Xenocrates, who was called a log; and Carneades, who did not eat, forgetful of himself, unless his wife opportunely threw food into his mouth.
CUM enim Temperantia in medio consistat in ordine ad ea, quae conveniunt ad vitam circa sensum tactus, cibi, etc. Ex una parte deficere potest, si insensibilis sit, qualis erat ille Xenocrates, qui dicebatur truncus; et Carneades, qui non edebat, sui oblitus, nisi opportune eius uxor ipsi in os coniiceret cibum.
BY excess, however, one sins if one gives too much attention to the delectations of touch and taste, more than is necessary.
PER excessum autem peccatur, si quis aequo nimium delectationibus tactus, et gustus intendat, quam sit necessarium.
INTEMPERANCE is truly called a childish vice by St. Thomas here and Aristotle 3. Eth. last cap.: for like children it intentures itself in sordid concupiscence; and because, like children, it grows into obstinacy if not curbed; Hence Eccl. 30: A remiss son will become headstrong. Thirdly, because it must be coerced by discipline, as children are corrected.
DICITUR vero intemperantia vitium puerile a D. Thom. hic et Aristot. 3. Eth. cap. ult. nam more puerorum in sordida intendit concupiscentia, et quia ad instar puerorum crescit in pervicacia, nisi fraenetur; Ideo Eccl. 30. Filius remissus, evadet praeceps, Tertio, quia coerceri debet disciplina, sicut corriguntur pueri.
MOREOVER Intemperance is a disgraceful vice, because it inclines man to brutal delectations. But of these proper vices there will be a discussion place by place.
EST autem Intemperantia vitium probrosum, quia inclinat hominem ad brutales delectationes: Sed de his vitiis propriis in locis sigillatim disputabitur.